Đắk Nông điện tử

Hệ thống đang tải nội dung!

Khu vực mậu dịch tự do châu lục châu Phi: Động lực phát triển của châu Phi

Cập nhật: 15/07/2019 | 10:11

Ngày 7/7, tại Hội nghị cấp cao thường niên diễn ra ở thủ đô Niamey của Niger, Liên minh châu Phi (AU) đã chính thức hình thành khu vực mậu dịch tự do châu lục châu Phi (AFCFTA).

Ngoài Eritrea, tất cả 54 trong tổng số 55 thành viên của AU tham gia AfCFTA, tạo thành khu vực mậu dịch tự do lớn nhất hiện tại trên thế giới với 1,3 tỷ người tiêu dùng với khối kinh tế 3.400 tỷ USD và tạo động lực cho kỷ nguyên phát triển mới. Nhân sự kiện này, Ghana được công bố là nơi đặt trụ sở chính của AFCFTA trong tương lai.

Tổng thống Nigeria Muhammadu Buhari ký thỏa thuận trước khi tuyên bố về thành lập AFCFTA tại hội nghị Liên minh châu Phi ở Niger ngày 7/7. Ảnh tư liệu

AFCFTA là nội dung cốt lõi và quan trọng nhất của Chương trình nghị sự 2063 được AU thông qua hồi tháng 5/2013. Theo giới chuyên gia, AFCFTA sẽ trở thành sợi dây liên kết các nước châu Phi thành một khối thống nhất, với hệ thống quy tắc, luật chơi chung về thương mại, đầu tư, đồng thời biến châu Phi thành một "cực" trong hệ thống thương mại toàn cầu.

Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, AFCFTA được kỳ vọng có thể giúp tiếng nói của lãnh đạo châu Phi có thêm trọng lượng trong việc đàm phán các thỏa thuận thương mại với các đối tác kinh tế lớn, như Mỹ, Liên hiệp châu Âu (EU) hay Trung Quốc… Sau khi có hiệu lực, AFCFTA cũng tác động đến những quốc gia có nhiều trao đổi thương mại và nhập khẩu nguyên liệu thô từ châu Phi, như EU, Trung Quốc, Ấn Ðộ, Mỹ…

Với AFCFTA, châu Phi sẽ trở thành khu vực mậu dịch tự do lớn nhất về số nước tham gia, kể từ khi Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) được thành lập. Các công cụ hỗ trợ của AFCFTA bao gồm: Các quy tắc xuất xứ; lịch trình nhượng bộ thuế quan về thương mại hàng hóa; nền tảng thanh toán số; cổng thông tin về tình hình thương mại châu Phi… đang được gấp rút hoàn tất để phục vụ triển khai AFCFTA. Hiệp định này cũng sẽ mở đường thúc đẩy thành lập Liên minh hải quan châu Phi vào năm 2022.

AFCFTA hứa hẹn mang lại nhiều cơ hội cho châu Phi, song việc tận dụng tiềm năng từ hiệp định này cũng là bài toán không đơn giản cho các quốc gia thành viên. Có nhiều điều châu Phi cần phải hoàn thiện, thương mại liên vùng chỉ chiếm 17% xuất khẩu trong năm 2017. Trong khi đó, thương mại liên vùng của châu Á là 59% và châu Âu là 69%. Ngoài ra, châu Phi còn chậm chân trong cuộc đua bùng nổ kinh tế so với các khu vực thương mại khác trong những thập niên gần đây.

Các nhà kinh tế học nhận định vẫn còn nhiều thách thức đặc biệt, bao gồm hệ thống giao thông và đường sắt không đạt chất lượng, nhiều khu vực vẫn còn bất ổn, quan liêu ở biên giới, tham nhũng… đã kìm hãm phát triển và hội nhập của châu Phi. Song các thành viên tham gia khối cam kết loại bỏ thuế với hầu hết các mặt hàng, tăng thương mại trong khu vực từ 15-25%. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính khi những vấn đề được giải quyết thì con số này có thể tăng gấp đôi. IMF trong tháng 5 đánh giá khu vực tự do thương mại có thể mang tiềm năng “thay đổi cuộc chơi kinh tế”, điều từng diễn ra tại châu Âu và Bắc Mỹ nhưng cần có cảnh giác.

Mặc dù AFCTFA còn chứa đựng một số tồn tại mang tính kỹ thuật cần tiếp tục giải quyết, nhưng việc 54 quốc gia thành viên AU đồng lòng xây dựng và đưa vào hoạt động hiệp định thương mại tự do được mong đợi bấy lâu này là một sự kiện có ý nghĩa lịch sử không chỉ đối với 1,3 tỷ người dân nơi đây, mà còn với phần còn lại của thế giới. Bên cạnh kỳ vọng sẽ giúp cải thiện đáng kể cuộc sống của người dân châu Phi đang còn nhiều thiếu thốn, từng bước hiện thực hóa "ước mơ" một châu Phi không còn đói nghèo, AFCTFA sẽ nâng vị thế của châu Phi trên bàn đám phán thương mại ngang hàng với Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC) hay Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), thỏa thuận cập nhật hóa của Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA).

 

AFCFTA thỏa thuận ban đầu yêu cầu các thành viên gỡ bỏ thuế quan từ 90% hàng hóa, cho phép xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tự do vào các quốc gia thành viên lục địa châu Phi. Ủy ban Kinh tế Liên Hợp Quốc về châu Phi ước tính rằng hiệp định này sẽ thúc đẩy thương mại nội bộ châu Phi tăng 52% vào năm 2022.

 

Hoài Anh

Chia sẻ với bạn bè

Facebook Twitter Google Pinterest Tin nhắn Email
Đóng lại