Đắk Nông điện tử

Hệ thống đang tải nội dung!

Xung quanh tranh chấp thương mại đòi hỏi cải cách WTO

Cập nhật: 02/08/2018 | 09:42 G8T+7

Những diễn biến gần đây trong quan hệ thương mại quốc tế, trong đó có các động thái đáp trả cứng rắn qua lại giữa Mỹ với Trung Quốc, EU... liên quan đến mức thuế quan mới áp lên các sản phẩm nhập khẩu đã lộ ra những vấn đề nội tại của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), đe dọa nghiêm trọng các giá trị nền tảng của WTO và là hồi chuông cảnh báo, đòi hỏi tổ chức này cần sớm cải cách để phù hợp với tình hình mới.

Mỹ đã đặt ra thuế nhập khẩu đối với thép với lý do an ninh quốc gia của Mỹ bị đe dọa.  (Trong ảnh: Thép xuất xưởng từ nhà máy ở Đại Liên, Trung Quốc). Ảnh tư liệu

Việc Mỹ khơi mào và dẫn dắt cuộc chiến thương mại toàn cầu hiện nay được xem là động thái qua mặt WTO và khiến các quy định về tự do thương mại của tổ chức này trở nên kém hiệu quả. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt ra thuế nhập khẩu đối với nhôm và thép với lý do an ninh quốc gia của Mỹ bị đe dọa khi quá phụ thuộc vào kim loại nhập khẩu.

Các chuyên gia cho rằng, đây chỉ là lời biện hộ của nuớc Mỹ. Những bước đi gây hấn của chính quyền Mỹ đã biến WTO trở thành nhân vật bất đắc dĩ phải đứng ngoài cuộc chơi và các quốc gia có thể xé bỏ cam kết với WTO bất cứ lúc nào nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia của mình.

Trung Quốc, một trong những nền kinh tế trỗi dậy những năm gần đây cũng đã khiến các quy định của WTO trở nên lỗi. Năm 2001, khi Trung Quốc gia nhập WTO, thế giới kỳ vọng vào những cơ hội tiếp cận thị trường đông dân nhất cũng như sự chuyển đổi mạnh mẽ cơ chế của Trung Quốc. Nhưng nay, các quan chức và nhà ngoại giao nước ngoài chua chát thừa nhận thất bại trong nỗ lực đưa Trung Quốc hội nhập với nền kinh tế thế giới cũng như thúc đẩy nước này tôn trọng các giá trị thị trường tự do.

Các nước phương Tây cho rằng, Bắc Kinh đã làm biến dạng thương mại toàn cầu ở một quy mô lớn hơn cả các biện pháp như bán phá giá hay trợ cấp. Hơn nữa, câu chuyện thần kỳ về tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc với những nguyên tắc phi thị trường càng xói mòn các chuẩn mực của WTO. Theo giáo sư Mark Wu tại trường Luật thuộc Đại học Harvard, các luật lệ và cơ chế đã cũ của WTO được thiết lập mà không lường trước sự lớn mạnh cơ cấu phức tạp của nền kinh tế Trung Quốc ngày hôm nay.

 

Từ khi được thành lập vào năm 1995 đến nay, WTO được cho là thành trì bảo vệ tự do và công bằng trong thương mại giữa các quốc gia. Vai trò của WTO là không thể phủ nhận, với cơ chế trọng tài giải quyết tranh chấp. Nhưng nay, các quy định của WTO dường như trở nên lỗi thời và để đạt được một thỏa thuận toàn cầu đáp ứng yêu cầu của 164 quốc gia thành viên WTO là điều cực kỳ gian nan.

 

Trong bối cảnh vai trò, vị thế của WTO trong quan hệ thương mại ngày càng mờ nhạt, niềm tin của các nước thành viên vào tổ chức này đã suy giảm đi nhiều, một số nước đã lên tiếng cảnh báo sẽ rút khỏi WTO nếu WTO không có giải pháp cải tổ. Tổng thống Donald Trump mới đây một lần nữa lên tiếng rằng Mỹ bị đối xử không công bằng về thương mại trên trường quốc tế và chỉ trích WTO vì để điều đó xảy ra.

Vào đầu năm nay, Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Kinh tế Hội đồng Liên bang Nga (Thượng viện) Sergei Kalashnikov tuyên bố nước này có thể rút khỏi WTO trong trường hợp WTO chấp thuận đơn kiện của EU buộc Nga nộp phạt 1,39 tỷ Euro/năm vì hạn chế nhập khẩu thịt lợn từ liên minh này. Ông Kalashnikov nhấn mạnh chính việc EU áp đặt các biện pháp trừng phạt chống Nga đã hoàn toàn đi ngược lại các nguyên tắc của WTO.

Theo các nhà phân tích, từ thực tế hiện nay, nhu cầu và yêu cầu cải cách WTO giờ đây đã trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, đòi hỏi tổ chức này phải có những điều chỉnh, thay đổi cả về các quy định, luật lệ cũng như cơ chế vận hành để phù họp với tình hình mới. Tại WTO, các ý tưởng về việc cải tổ cũng đang trong giai đoạn manh nha.

Hoài An

Chia sẻ với bạn bè

Facebook Twitter Google Pinterest Tin nhắn Email
Đóng lại